Hastalıkların Hileleri Olur

- Bölüm: Dahili Aciller, Öne Çıkan Yazılar

Hastalıkların Hileleri

Özet: Pulmoner emboli-miyokard enfarktüsü, multifokal atriyal taşikardi-atriyal fibrilasyon, aorta enterik fistül-gastrointestinal kanama, kolesistit-pnömoni, hipoglisemi-inme, KOAH-akut koroner sendrom, periferik-santral fasiyal paralizi, koledok-safra kesesi  ve pulsatil batın-abdominal aort anevrizması ile karışır.

Gerçek Hile
Pulmoner emboli Miyokard enfarktüsü
Multifokal atriyal taşikardi Atriyal fibrilasyon
Aorta enterik fistül GİS kanama
Kolesistit Pnömoni
Hipoglisemi İnme
KOAH Akut koroner sendrom
Periferik fasiyal paralizi Santral fasiyal paralizi
Koledok  Safra kesesi
Pulsatil batın Abdominal aort anevrizması

 

‘Merak ediyorum, acaba…’

Röyksopp

Gerçeğe Demir Atmak

Gerçeklerin içinde yalanlar, yalanların içinde gerçekler vardır. İpin farklı kıvrımları dolanır, düğüm olur, sadece düğümleri görürsün, geri kalan senden uzaklaşır. Keskin kılıç gibi ol, karanlığı aydınlıktan ayır. Hastalık hileleri gökyüzünü yanıltabilir ama seni, beni değil. Sorun şu ki aslında hile de bazen gerçektir, olabilir. Acil servisin maskeleri ve yanlış konsültasyonları ile tanışın.

  • Pulmoner emboli miyokard enfarktüsü gibi davranır: Singapur hava yolları öyle abartılı bir hizmet sunar ki, kişi uçakta olduğunu unutur, farkettiğinde ise çoktan uçaktan inmiştir. Pulmoner embolide sadece S1Q3T3V3 ve sinüs taşikardisi olmaz, ST segment elevasyonu ile seyreden pulmoner embolileri unutmamak gerek.
  • Multifokal atriyal taşikardinin fibrilasyon gülüşü: KOAH’lıların en yakın arkadaşı olan multifokal atriyal taşikardi konumuz. Kendisi atriyal fibrilasyon ile karışır. Multifokal atriyal taşikardide birbirinden farklı üç p var, AF’de ise p’den eser yok. Atriyal taşikardinin kalbi hızlı atar, farklı tipteki p dalgalarını farketmezsen konsültasyoner evini kuşatır. Atriyal flutterdeki testere dişleri ısıracak gibi bakar, sen izin vermezsen ısırmaz.
  • Abdominal aortun gastrointestinal sistem üzerine etkileri: Gastrointestinal kanamanın karanlığına aorta enterik fistülün hançeri gizlenmiş olabilir. Sen kan grubu, kanama zamanı, karaciğer fonksiyon testlerini gönderirsin, NG takar, mideyi yıkarsın. Farketmeden pre-op hazırlığı yapıyorsun. Gastroenterolog arabasından iner, kapıyı çalar, acili adımlar. Kalp damar cerrahı mı, o çoktan evinin bahçesindeki dev mangalı yaktı. Hastanın vital fonksiyonları hızla bozulur, verdiğin kanlar fistülden kaybolur. Tam tersi olmalıydı.
  • Pnömoni aslında yorulmuş kolesistittir: Sağ alt kadran ağrısı, ateş yüksekliği, derin inspiryumda nefes darlığı. Tamam, işte bu kadar, pnömoni bu hasta, akciğer grafisine gerek yok. Ama bir kere karar verdin, kendine gel, kendine gel diyorlar, vazgeçmedin, bu hasta pnömoni dedin. Kolesistit senin yorgun anını bekler, göğüscünün serçe parmağı ile devrilirsin, kolesistitlerin diyarına hoş geldin.
  • Hipoglisemi inme gibi yaklaşır: Orman yangını var, sen de içindesin. Kuşlar, ayılar, tırtıllar hepsi kaçıyor, nutkun tutuldu, yutkunamıyorsun. Birileri yangından faydalanacak, etrafı talan edecek. Hipoglisemi lateralizan defisit yapar, bilinci bulandırır, inme ile karışır, zihnindeki yangını kullanır. Kan şekerine bakmanın en pahalı yolu nedir.
  • KOAH’lının troponini yükselir, akut koroner sendrom gürültü yapar: Evin şehrin doğusunda, batıdan, taa Polonya’dan ses geliyor, sanki kocaman makinalar çalışıyor, eski pervaneler dönüyor, dikkatin batıya yöneldi, troponin yükselmeye başladı. Antenlerin tıkalı koroner arıyor, EKG hiç değişmiyor, hastanın kalbi ağrımıyor, kardiyolog bir iniyor, bir çıkıyor ama hastayı almıyor. KOAH’ın hipoksisi iskemi yapar, troponin sayıca yükselir, tedavisi oksijen, bronkodilatör, antibiyotiktir, Merkezefendi’nin yeni açılan anjiyosu değil.
  • Yüz felci hiçten bir şey yarattı: Gözü kapanmıyor, aynı taraftaki dudağı oynamıyor, dişlerini göster diyorsun, dişlerim takma gösteremem diyor, tatlı tatlı kıkırdıyor, eli kolu oynuyor, ağız dolusu cümle kuruyor, beyin tomografisi misler gibi kokuyor. Sen yine de nöroloji konsültasyonu istedin, hiçten bir şey yarattın. Ama o yutmaz, notunu kapatır, gider. Hastayı dört doktor gördü ama o düşük dudak halen sana bakıyor, periferik fasiyal paralizi ile kulak burun boğaz ilgilenir.
  • Koledok köprüsü: Batın USG’de kocaman boşluk var, ölçtün, 8 mm. Asma köprü uzadıkça uzuyor, safra kesesine yakın diye olayı biliyere bağladın, genel cerrahı aradın. Safra kesesi karanlık, zifiri, taş yok. Cerrah yolda notu kapıyor, kantinde gizlice tek şekerli çayını içiyor. İşte şimdi gastroenterolog zamanı, taşsız kese, iri koledok için.
  • Kaşektik hastaların pulsatil karınları: Karşı kıyıda yanan ateşi izleyebilirdin ama duramadın yerinde, bırak yansaydı, dereye yakındı, kendini sınırlayacaktı. Batın USG istemeden ele gelen pulsatil atımı abdominal aort anevrizması diye yorumladın, kalp damar cerrahını pikniğe çağırdın. Sıfır bedenlerin pulsasyon veren karınları olur, yağdan fakir hastamızın batın USG’si normal/karın ağrısı yoksa anevrizma tanısı zihinden uzaklaşabilir.

Sis
Mattu A, et al. Geriatric Emergencies. 2016
 

Dr Çağdaş Can, Merkezefendi Devlet Hastanesi, Acil Tıp, Manisa

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.